22 Mart 2009

Osmanlı Devlet Arması'nın Anlamı

Osmanlı devlet armasının üzerindeki sembolleri en tepeden başlayarak şöyle sıralayabiliriz:

En tepede bir güneş şekli ve onu çevreleyen güneş ışıkları vardır. Güneş şeklinin ortasında armanın ait olduğu dönemin hükümdarının tuğrası yer almaktadır. Onun altındaki yukarıya açık hilalin üzerinde Arapça olarak Osmanlı Devleti'nin hükümdarı olan Han'ın, Allahın yardımına dayanması, Allah'ın onu daima muvaffak kılması ve öylece hüküm sürmesi anlamına gelen bir söz yazılıdır.

Onun altında, armanın tam göbeğine gelecek şekilde aynalıklı kalkan motifi var. Bu kalkanın çevresinde yıldızlar bulunuyor. Bu yıldızların sayısı çok zaman 12 adet ile sınırlandırılmış olup 12 burcu temsil eder. Böylece Osmanlı, kâinatın merkezine yerleştirilmiş olur.

Kalkanın hemen üzerinde de devletin kurucusu Osman Gazi'yi temsil eden bir sorguç vardır ki Osmanlıların köklerine ne kadar bağlı olduğunu anlatır.

Kalkanın sağ yanında Osmanlı sancağı yer alır. Renkli armalarla kırmızı ile gösterilir. Onun karşısında ise hilafet sancağı bulunur. Hilafet sancağının rengi aslında siyah iken, arma üzerinde hemen daima yeşil renkte gösterilmiş ve bazen üzerinde üç hilal kondurulmuştur.

Merkezdeki kalkandan Osmanlı sancağı yönüne doğru uzanan şekiller ise şöyle sıralanmaktadır:

Sancağın üzerinde bir ok var. Sancak alemini altında baltacıklar ocağının kullandığı tek taraflı bir çift yüzlü teberler (balta) bulunur. Sonra mızrak ve altında el sperlikli tören kılıcı vardır. Sonra ağızdan dolma bir top ve altında savaş kılıcı yer alır. Hemen altında bozdoğan (gürz) görülür. Top ile bozdoğanı sancaktan ayıran boynuzdan yapılan boru ise savaş ilanını ve sonra da mehterhaneyi temsil eder.

Armanın sol yanında, yani hilafet sancağı yönünde uzanan semboller yine yukarıdan aşağıya şöyle sıralanırlar:

Sancak aleminin altında süngü takılmış bir tüfek, altında tek yüzlü teber (balta), sonra toplu tabanca ve topuz başlı asa mevcuttur. Asanın şeşper (savaş araçlarından altı dilimli topuz) topuzu kenarına asılı olan terazi adaleti temsil eder. Terazinin kitap şekilleri üzerine oturtulmuş olup bu kitaplardan üstteki Kuran-ı Kerim, alttaki ise diğer hukuk metinleri yerine geçen kanun kitabıdır.

Hilafet sancağının altındaki çiçek şekilleri Osmanlının estetik yönünü gösterir. Buket arasında ki güller hilafet sancağı üzerinde manevi ilhamlar sebebiyle bulundurulur. Buketin hemen altında bir çapa (gemi demiri) yer alır ki denizciliğin sembolüdür.

Arma göbeğindeki kalkanın hemen alt yanın da dik duran bir borazan mızıka takımını; onun altında çaprazlama duran tirkeş (ok kuburu, sadak) ile meşale de gece donanmalarını ve ok müsabakalarını hatırlatır.

Armanın alt tarafını boydan boya süsleyen inci defne yaprakları, çiçek motifleri arasından beş tane madalya sarkar. Bu madalyaların isimleri şöyledir: İmtiyaz nişanı, Mecidi nişanı, İftihar nişanı, Osmanlı nişanı ve Şefkat nişanı.

4 yorum:

  1. Yazılarınızı çok büyük zevkle iştahla okuyorum.Tarihimizi bilmek,öğrenmek su içmek gibi yemek yemek gibi zaruri.

    YanıtlaSil
  2. Bilgiler için teşekkür ediyorum.
    Burada dikkatimi çeken en önemli nokta, adaleti temsil eden terazinin altındaki iki kitap oldu. Kur'an ve diğer yasa metinleri kitaplarından anladığıma göre, Osmanlı Devleti'nde Din kuralları kadar, günümüz Türkçesi ile söylemek gerekir ise "Laik" sayılacak hukuk kuralları birlikte kullanılmakta imiş. Bunu öğrenmiş olmak güzel bir şey.

    YanıtlaSil
  3. Yazılarınız çok güzel tebrikler...İzninizle..Bu http://www.osmanlidevletarmasi.net/ sitede Osmanlı Devlet Arması bulabilirsiniz.

    YanıtlaSil
  4. Acaba gerçekten böyle mi? Yoksa abdulmecid'in dizbağı nişanı törenine atfen arması olmayan ottoman devletine ingiliz kraliçesi talimatı ile hazırlanan birşey mi? Manaları sonradan uydurulan birşey mi? Hiç bilmiyorum. Emin değilim.

    YanıtlaSil

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.