8 Temmuz 2009 Çarşamba

Enver Paşa ve Türkistan mücadelesi

- Enver Paşa’nın Milli Mücadele’yi Sovyetler üzerinden desteklediğini görüyoruz. Bu faaliyetler nelerdi?
Dedem Enver Paşa İtilaf ordularının İstanbul’a gelmesinden sonra bir denizaltı ile Almanya’ya oradan da Rusya’ya geçmiştir. Bolşeviklerle pazarlık yaparak Anadolu hareketine silah desteği aradı. Kurtuluş Savaşı’nı yönetenlere mektup yazıp her türlü desteği vereceğini, asker gönderebileceğini, gerekirse er olarak cephede savaşabileceğini belirtti. Ama kimse onun mektuplarına cevap yazmadı. Bunlar dedemden kalan mektuplarda var ve hepsi yavaş yavaş açığa çıkacak.

Rusya’ya Ali Bey adı altında birçok seferler uçakla geçmeye çalışmış, uçağı düşmüş, hapse atılmış olmasına rağmen sonunda Moskova’ya varmıştır. Devrim sonrası Rusya’sında önceleri çok iyi karşılanmış, sonrasında onun bir kukla olmayacağının ve niyetinin Türk ordularına yardım ve örgütleme olduğunu anlaşıldığında ise düşman ilan edilmiştir. Sonrasında Türkistan’daki dağılmış Türk kuvvetlerini bir araya getirerek bir ordu haline getirip komuta etmiş Rus birliklerine karşı Türk uluslarının özgürlüğü için savaşmıştır.

- Enver Paşa’nın Naciye Sultan’a gönderdiği mektuplarda Türkistan mücadelesinden nasıl bahsedilmektedir?

Dedemin babaanneme yazdığı mektuplar onun vatanseverliğini cesaretini ve coşkusunu yansıtmaktadır. Yazdıklarından Rus ordusunun büyük gücüne Türk kuvvetlerinin onlarla kıyaslanamayacak azlıktaki askerlerine, silah mühimmat eksikliğine ve dağınıklığına rağmen bir gün bile yılmadığı ve mutlak zafere inancını kaybetmediği anlaşılmaktadır. Mektuplarında hep çok sevdiği biricik eşini ve evlatlarını çok özlediğini, onlardan uzak kaldığı için üzüldüğünü ama yakın tarihte onlara zaferle döneceğini belirtmektedir.

- Vazifesi ve inandığı değerler uğruna kırk küsür yaşında at sırtında şehit edilen Enver Paşa’nın Türk gençliğine bıraktığı manevi mirası nedir?
Dedemin Türk gençliğine bıraktığı en büyük miras Türk Milletinin yüceliğine olan inancın hiçbir zaman kaybedilmemesi gerektiğidir. Tarihimiz bu inanç uğruna verilen savaşlar ve kahramanlıklarla doludur. En zor ve imkânsız görünenler bile bu güçlü inanç ve birliğin karşısında yitip gitmiştir.

Enver Paşa, eşini ve iki çocuğunu Almanya’da bırakarak Osmanlı’yı içinde bulunduğu durumdan kurtarmak için Rusya’ya gitmiş, bu ülkede pazarlıklar yapmıştı. Ancak başarılı olamayacağını anlayınca Orta Asya’ya geçerek oradaki Türkleri örgütleyip güçlü bir devlet kurmayı hedeflemişti. Güçlü bir devletin kumandanı olarak da topladığı askerlerle Osmanlı’yı içinde bulunduğu zor durumdan kurtarmak istiyordu. Yani Turan ülküsünü gerçekleştirmek için Almanya’da kendisine sunulan imkânları reddetmişti. Rusya’da kaldığı dönemlerde birçok kez tutuklanan ve hapis yatan Enver Paşa, sonunda Türkistan’a ulaşmayı ve oradaki beylikleri ayaklandırmayı başarmıştı. Ancak Rusların ani yaptıkları bir baskın sırasında elinde kılıç etrafına topladığı insanların önünde mitralyözlerin üzerine gitmiş ve hayatını kaybetmişti. Kahraman dedem ve yiğit silah arkadaşlarını şehadete erdiren işte bu inançtır. Dökülen kanlar ve kaybedilen hayatlar boşuna değildir, Enver Paşa ve diğer kahramanlar unutulmamalı ve örnek alınmalıdır.

Enver Paşa'nın torunu Arzu Enver ile Enver Paşa Dergisi'nden Mehmet Fatih Öztarsu ve Hakan Boz'un yaptığı bu röportajı tamamını buradan okuyabilirsiniz.

1 yorum:

  1. allah razı olsun enver paşamızdan . keşke başarabilseydi . mekanı cennet olsun

    YanıtlaSil

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.