25 Nisan 2010 Pazar

Ezineli Yahya Çavuş ve Şehitliği

Bugün, yani 25 Nisan 1915 tarihinde Gelibolu Yarımadası'nda Ertuğrul Koyu'na çıkarma yapan ve 3000 askerden oluşan İngiliz kuvvetini, komutasındaki 67 askeriyle on saat mavzer atışlarıyla sahilde durduran 26.P.A.3.Tb.10.Bl.1Tk. Komutanı Ezineli Yahya Çavuş'u ve kahraman askerlerinin hâtırasını yaşatmak amacıyla Gelibolu Yarımadası'nda yaptırılan Ezineli Yahya Çavuş Şehitliği'ni hatırlamamız, hatırlatmamız gereken bir gün. Bu yazıyı Çanakkale / Ezine'den yazmak benim için ayrı bir güzellik taşıyor. Yukarıdaki fotoğrafı da 23 Nisan 2010 Cuma sabahı saat 07.15 sularında çekmiştim. Ezine'yi bilenler hatırlar, otobüs terminalinin hemen önündedir bu heykel. Görür görmez "Bu kez blogda kesinlikle Yahya Çavuş ve kahraman takım arkadaşlarını yazmalıyım" demiştim. Nacizane, bir kaç bilgiyi paylaşmak ve kahramanlarımızı hatırlayarak bugünü yad etmek istiyorum.
Şehitlik, Seddülbahir köyünün kuzeybatısında Ertuğrul Koyu’na hakim düzlügün üzerinde bulunur. Yahya Çavuş ve takımı adına 1962’de yapılmıştır. Şehitlik, son düzenlemelerden sonra yeni haline 19 Agustos 1992’de kavuşmuştur. İngiliz Generali Nepier, 25 Nisan 1915 günü, Yahya Çavuş ve askerlerinin yoğun ateşi karşısında, karşılarında bir tümen bulunduğunu sanmıştır ve hatıralarında da bunu belirtmiştir. İngiliz tarihçisi Aspinal Oglander, “Yahya Çavuş ve takımının destanını yazmak için sözler yetersiz kalır” ifadesini kullanmıştır. Onlar için şüphesiz en güzel sözü 1962’de Çanakkale valisi olan Namık Sevik Bey şu şekilde söylemiştir:

Bir kahraman takım ve de Yahya Çavuş'tular,
Tam üç alayla burada gönülden vuruştular.
Düşman tümen sanırdı bu şahane erleri,
Allah'ı arzu ettiler, akşama kavuştular!


Anıt yazısını da sizlerle paylaşmak istiyoruz:

19. Tümen Komutanı Albay Mustafa Kemal 24 Nisan 1915 günü bütün birliklerle karaya ayak basacak her işgalci düşman askerlerinin yok edilmesi emrini verdi. 25 Nisan 1915 sabahı düşman savaş gemileri Ertuğrul Koyu'na tonlarca bomba yağdırdı. 26. Alay'ın 3. Taburu bu bölgeyi koruyordu. Tabur Komutanı Mahmut Bey ile Asteğmen Hüseyin Bey'in şehadeti üzerine komuta Ezineli Yahya Çavuş'un eline geçti. Yahya Çavuş Galiçya ve Balkan Savaşı'na katılmış 28 yaşında cesur bir asker sağ kalan 67 arkadaşı ile siperlerde mevzilenmiştir. Albien ve River gemilerinden şafakla beraber karaya çıkmaya başlayan 3000 düşman askerini Ertuğrul Koyu'nun sularına gömmüş, deniz kızıla boyanmıştır. 48 saat düşmanın binlerce top mermisi ve askerine karşı kıyı ve siperleri korumuştur. Düşman bir tümen bildiği Türk Birliği'ni Yahya Çavuş'u siperlerinde 62 kahraman ve şehidin cesedi ile karşılaşınca hayretler içinde kalmıştır.

Yahya Çavuş, kopan bacağını tüfeğinin kayışı ile bağlamış olarak diğer beş arkadaşı ile birlikte Alçı Tepesi eteklerinde 27 Nisan 1915 günü şehadet mertebesine ermiştir. Yüce kahramanları minnetle anıyoruz.

Yağız Gönüler

3 yorum:

  1. İyi niyetinizden kuşkum yok ama herhangi bir yerde okuduklarınızı, hiç teyit etmeden, kaynakları karşılaştırmadan aynen aktarmışsınız. Dolayısıyla da, metin düzeltmeye muhtaç... Yazınız için birkaç düzeltme notu:
    1- Mustafa Kemal Bey, 24 Nisan günü itibarıyla yarbaydır, 1 ay sonra albay olacaktır.
    2-19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal'in 24 Nisan günü düşmanı denize dökün diye bir emri yok. Çünkü o gün bir ihtiyat tümeninin komutanı ve cephede öncelikli bir görevi yok. (Ama 25 Nisan'da bilfiil cepheye geldikten sonra o emri vermiş, o gün ve sonrasındaki dahice hamleleriyle savaşın akışını değiştirmiştir.)
    3-Ezineli Yahya Çavuş'un tabur komutanı Mahmut Sabri Bey savaşta çok büyük yararlıklar göstermiş bir vatanseverdir. O günlerde yaralanmış ama şehit olmamıştır.
    4-Yahya Çavuş yaralanmıştır ama bacağı kopmuş değildir. Tedavisinden sonra cepheye dönmüş ve çatışmada şehit düşmüştür.
    5-Yahya Çavuş, Ertuğrul Koyu'nu (iki gün değil) tam 10 saat boyunca başarıyla müdafaa etmiş ama akşama kadar destek gelmediği ve takımındaki askerler birir birer şehit olduğundan mecburen çekilmek zorunda kalmıştır.
    6-Şehitliğin bulunduğu yer, büyük kahraman Yahya Çavuş'un takımının bulunduğu siperleri gösterir. Kendisi orada şehit olmamıştır. Ama şehitliğin orada bu muharebeyi anlatmasında genel olarak bir sakınca yoktur.
    Sizi kırmak istemedim ama bunları böyle yazmak gerek. Aksi halde yarısı palavra bir efsane yaratmak, bizzat o büyük kahramanlara haksızlıktır...
    selamlar

    YanıtlaSil
  2. helal olsun kardeşim...

    YanıtlaSil

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.