23 Mayıs 2010

Çandarlı Halil Paşa Neden Öldürüldü?


Evvelden Fatih Sultan Mehmed ile ilgili genel bilgileri yazmıştım.Şimdi başka bir konuyu ele alıp yanlışları düzeltelim.Konumuz Çandarlı Halil Paşa'nın hain olup olmadığı ve Osmanlı'da katl sisteminin amacı ve işleyişi...

Daha ilkokul kitaplarından itibaren herkese Çandarlı Halil Paşa'nın hain olduğu ve Fetih'ten önce Bizans'tan rüşvet alarak Osmanlı'ya ihanet ettiği yazılır çizilir.Bunlar yalandır, uydurma şeylerdir.Güya balığın karnında altın getirip rüşvet vermişlerdir.

Çandarlı'nın bu denli küçük paralara ihtiyacı yoktu, hatta Osmanlı ailesinden daha zengindi.Üstad Kadir Mısıroğlu'nun dediği gibi balık karnıyla gelecek değil, ambarla gelecek altına bile muhtaç değildi.Zaten katdedilme sebeplerinden birisi de budur.Osmanlı kurulduğundan beri Osmanlı padişah, Çandarlı Sadrazam...Hemen hemen padişah kadar itibar ve güce sahip bir kişilik...

Siyasi olarak katledilen kişi ya Hanedan üyesi, ya Sadrazam, ya da Şeyhülislam olurdu.Osmanlı Devlet tarihi boyunca 150 küsur Hanedan üyesi, 40 Sadrazam ve sadece 3 Şeyhülislam öldürülmüştür.


Osmanlı'nın uzun ömürlü olmasının ve taht kavgası olmamasının sebepleri 2 başlıkta incelenebilir.

1- Hanedan'ın kendisiyle mücadele edebilecek bir güç türetmemesi, büyütmemesi.
2- Fethedilen beyliklerin ve devletlerin ileri gelenlerini kendi içinde istihdam etmemek.

Parantez açarak şunu da belirtelim; öldürülen sadece ölmekle kalmaz, olanca mal varlığı da elinden alınırdı ve haneden karşısında çok alçak bir mertebeye düşürülürdü.Çünkü parayla yakınları arkadan oyun çevirebilirlerdi.

Bunun bilincinde olan Fatih Sultan Mehmed, Çandarlı'yı katletti.Ama Çandarlı o kadar mevki sahibi, o kadar büyük bir adamdı ki tıpkı padişah katli gibi halk isyan etmiş, asker isyan etmiş ve Fatih özür dileyerek Çandarlı'nın el konulan parasını ailesine iade etmek zorunda kalmıştır.Daha ilk tatbikatta karşılaşılan duruma bakın!

İstanbul'u fethetmiş olmanın kendisine sağladığı güç bile bir Sadrazam katline yetmiyor gördüğünüz gibi.Bu bile Fatih'in haklı olduğunu gösteriyor!
Eğer Fatih Çadarlı'yı öldürmeseydi belki ilerleyen zamanlarda Osmanlı yönetimi değişecekti.Padişah Osmanlı yerine Çandarlı olsa, bu itibarla kim ne diyebilecekti ki? Yok Fatih ile aralarında husumet varmış, yok Fatih çocukken Çandarlı Fatih'i kandırmışmış...Bunlar baştan aşağı yalandır, uydurmadır.

2. maddeyi inceleyecek olursak, fethedilen beyliklerin beylerinden hiçkimse Osmanlı Devleti yönetimine girmemiştir.Bu tesadüfi değildir, bizzat uygulanmış yerinde bir karardır.Çünkü fethettiğin beyliği istihdam etsen, 2 nesil devam ettikten sonra sen Osmanlı'ysan ben de Saruhan'lıyım, sen Osmanoğlu'ysan ben de Hamidoğlu'yum deyip bir kardeş kavgası daha çıkarabilirlerdi.Bu noktaya iyi dikkat etmek gerekir.

Fakat Osmanlı bu beyleri katletmedi, ailelerini dağıtmadı.Ama istihdam da etmediler, halk içinde kaybettiler.Bunu Osmanlı'nın hoşgörülü politikasına da bir kanıt olarak verebiliriz, çünkü çok rahat yok edebilirlerdi...

Böylece Çandarlı Halil Paşa'nın hain olmadığını, ve Osmanlı yönetiminin gereksiz yere kimseyi öldürmediğini, ve bazılarının ısrarla anlamadığı kardeş katlini meşru kılan fermanıyla Cennetmekan EbulFetih Sultan Mehmed Han'ın aslında ne kadar haklı olduğunu anlamış oluyoruz...


Muhammed Ali Gül

16 yorum:

  1. Bir araştırma yürütmekteyim. Bu yazının yazının kaynağı ve içerikteki tespitlere dair kaynakçalar ile ilgili bilgi edinebilir miyim?

    Teşekkür ederim.

    Gürkan Karaoğlu

    YanıtlaSil
  2. Kardeş Hain değil dir doğru ama Bunu nerden çıkarıyorsun.Sana açıklama yapıyım bari.Osmanlının kurluşundan başla Kim kurdurdu Osmanlıyı Şeyh Edebali nin Öncülük ettiği Ahi teşkilatı.Peki kim bunlar merkezi nere?
    Bunların merkezi Ankara ve Dikkat ettinizmi bilemiyorum ama Osmanlı ankarayı savaşmadan almışlardır.
    Fatih'in Çandarlıyı öldürmesinde de bu etkili olmuştur.
    Fatih çandarlının etkisiyle babasına mektup yazar:
    "Eğer sen padişahsan gel devletin başına;Yok ben padişahsam sana emrediyorum geç ordunun başına"diye.
    Güzel bir söz gibi görünsede aslında altında yatan anlam farklıdır.Fatih burda acizliğini bildirmiştir babasına Yani devleti ve tahtı bana emanet ettin ama bak ben bunu yapamıyorum anlamı çıkıyor.Fatih çandarlının etkisiyle yazdığı bu sözün ne anlama geldiğini sonradan farkediyor zaten.
    Babası II.Murat "Ey oğul biz bu tahtta baş değil sarığız.İsterlerse tahtı bitarafa sarığı bi tarafa atarlar." sözünü söylemiştir tekrardan fait tahta çıkarken.
    İstanbulun fethinin gecikmesini ileri sürerek Çandarlıyı önce zindana attırıp orada ağzından İsim alarak ankaraya cellatlarda göndermiştir.Sonrada çandarlıyı idam ettirmiştir.
    Bu olaydan sonra zaten Fatih devşirme kökenlileri sadrazam yaptı ki hem soyu belli değil hemde Ahi teşkilatıyla bağlantıları olmasın ki devleti tek elden yönetebilsin.
    Bu da tük kökenli paşaların işine girmeyecek zamanla.
    Hiç düşündün mü Türkiye Cumhuriyetinin başkenti neden Ankara olduğunu?Bir düşün ve araştır.Her devleti kurduran bir güç mutlaka vardır.

    YanıtlaSil
  3. Adsız yorumcuya tamamen katılıyorum,ayrıca TC ninde kurulmasında ve Atatürk ü de Anadoluya gönderen de aynı teşkilattır..

    YanıtlaSil
  4. evt bu devirde bile cok mantikli geliyor,,cok baslilik yikimdir, ornekleri cokdur,, tipki muslumanlarin cok basli olunca ne hale geldikleri gibi,, misir filistine sinirini kapatiyor aglanacak bir durum,,

    YanıtlaSil
  5. bu konuyla ilgili Selman Kayabaşı'nın Teşkilat ve Muhafız adlı romanları var. Yazar bir kaynağa dayandırmasa da çok çarpıcı bilgiler veriyor. Takip etmenizde yarar vardır diye düşünüyorum...

    YanıtlaSil
  6. Ne demek Fatih kendine güvenmiyordu ne demek Fatih acizdi ??? Fatih 12 yasında tahta geçti Varna tehlikesi yasandıgında Çandarlı Fatihe güvenmiyordu ve onun baskıları neticesiyle indi tahttan...Ve babasına karsı da yok Padişahsan geç yok deilsen emrediyorm geç gbisnden bir şey dememiştir bunlar uydurmadır...Çandarlı Fatihi tahttan indirdi Fatih de Ey Çandarlı beni tahttan indirdin ancak hesabını sana sorarm elbet demiştir...Hatta o sinirle Ege de Venediklilerle çarpışmıştır...Fatih eğer tahtta olsa o da Osmanlıyı Haçlılardan korurdu yaşı 12 ama Gaza aşkıyla yanıp tutuşuyodu... Dönemim tarihçileri Aşıkpaşazade, Neşri ve Tursun Bey i okumadan yorum yapmayalm arkadaslar... Kmse Fatih için aciz diyemez

    YanıtlaSil
  7. kardeşim zaten kendisi ve ordusu peygamberimiz tarafından cennetle müjdelelen şahsiyetin çandarlıyı şu yüzden öldürdü bu yüzden öldürdü gibi tartışmalar yersiz... bir hikmeti olmasa koskoca osmanlı padişahı bir islam halifesi bu işe kalkışırmıydı. vardır bir hikmeti diyorum ben.... saygılarla..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kardeş halifelik Osmanlıya Fatih Sultan Mehmed'le değil onun torunu Osmanlıya Memluk Devletini yıkan Yavuz Sultan Selimle birlikte geçti onu düzeltelim.

      Sil
  8. 12 yasinda ve tahta cıktıgınızı düşünün ve tahta çıkar çıkmaz varna olayı olduğunu düşünün ve çevrenizde devlet içinde güçlü insanların olduğunu düşünün fatih sultan mehmet hanı acizlik ve kendine güvensizlikle eleştirme küstahlığında bulunanlar SİZ NELER HİSSEDERDİNİZ??fakat bu şahsiyet zaman içinde ve sabırla hedeflerini birer birer gerçekleştirmiştir ve hemde 21 yaşında.ACABA SİZİN HİÇ HAYATINIZDA NE HEDEFLERİNİZ OLDU?NE HAYALLERİNİZ OLDU VE KAÇINI GERÇEKLEŞTİREBİLME CESARETİNİ GÖSTEREBİLDİNİZ????

    YanıtlaSil
  9. "Osmanlı tarihi ister kalemle, ister fırçayla ya da şimdiki zamanda sinemayla olsun;
    bilgisiz ve safdil adamların amiyane yorumlarıyla doludur."
    İlber Ortaylı

    YanıtlaSil
  10. Ben bu konuda farklı düşünüyorum.Şöyleki:Yukarıda anlatılanlardan ötürürü Fatih,Çandarlı Halil Paşaya kızgındır.İstanbul'un fethinde en büyük aslan payların-biri de Ç.H.Paşaya aittir.Fatih,İstanbulun fethi payesi-ni kimseyle paylaşmamak için,Aynı zamanda hocası ve kayınpederi olan Rum Zağnos paşa'nın da fitnesiyle Çandarlı Halil Paşayı Katletmiş ve Osmanlı sarayını Türk komutan ve Hanımlarına YASAKLAMIŞTIR.

    YanıtlaSil
  11. Lütfen sacmalamyın..FATİH SULTAN MEHMET; Peygamber Efendimiz (s.a.v) tarafından müjdelenen kişi..Öyle olmasa müjdelenmezdi. Ne demiş Peygamber Efendimiz 'Konstantiniyye elbet birgün feth olacaktır,onu Fetheden kumandan ne güzel kumandan,onun askeri ne güzel askerdir' demiştir. ve eğer tam olarak okumuş olsaydınız FATİH SULTAN MEHMEDİ,Çandarlı Halil Paşa fetihden öncede hep Fatih Sultan'ı fetihden vazGecirme çabaları içindeydi ve hep onda tuhaf ,gizli bişey vardı.

    YanıtlaSil
  12. böyleleride osmanlı düşmanı

    YanıtlaSil
  13. Osmanlı katil sistemini başlatan padişah Ankara'da tokadı yemiştir. Önce birlikte düşmana karşı savaştığı kardeşini öldürmüş, sonra da Kosova'da babasına asker gönderen Anadolu beylerinin topraklarını ellerinden almıştı.
    Osmanlı 600 yıl süren bir devletin sahibi olmuş ama sonunda torunları perişan olmuştur. Saltanat dediğin gelir geçer.

    YanıtlaSil
  14. Osmanlı kardeş katli sistemini başlatan değil yürürlüğe koyan osmanlı padişahıdır Fatih'den önce de Osmanlı şehzadeleri katlediliyordu. Eğer yorum yapacaksak lütfen araştırarak yapalım. Yeterince yoruma dayalı hikayaye dayalı bir tarih anlayışımız var yazdıklarınızı okuduğumda da bunu ne yazık ki bir kez daha gözlemledim. Ve bizlerde bari bu platformlarda yorumlarımızın değil bilgilerimizin ortaya çıktığı bir şeyler paylaşalım ve yorum yapacaksak şöyle böyle oldu değil de bize göre bizce olduğunu belirtelim. Burayı okuyan arkadaşlar da doğru bilgi o zannedip alıp gitmesin.

    YanıtlaSil

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.