29 Aralık 2011

"Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?"dan alıntılar - 5: Tehcir Emrinin Sebepleri

Hemen hemen tüm Ermeni yazarlar, tehcirin arkasında Ermeni nüfusu yok etme niyetinin yattığını savunmaktadır. Türk tarafı, Ermenilerin devlete ihanet etmeleri ve ciddi bir askeri krizin yaşandığı o dönemde, Ermenilerin ayaklanmasının ülkenin hayat mücadelesini tehdit etmesi nedeniyle tehcirin zaruri olduğunu ileri sürmektedir. Talat Paşa'nın ölümünden sonra yayınlanan hatıralarına göre Osmanlı Ermenilerinin tehcir edilmesi, "önceden hazırlanmış bir planın" sonucu değildi; fakat Kafkasya Cephesi'nin gerisinde silah ve teçhizat tedariki Rusya tarafından yapılan "güçlü Ermeni eşkıya topluluklarının" asilik faaliyetleri nedeniyle zorunlu hale gelmişti. "Tüm bu Ermeni eşkıyalar, yerli Ermenilerin yardımını alıyordu. Türk jandarma birlikleri peşlerine düştüğünde, Ermeni köylerine sığınıp saklanıyorlardı.[1] Türk devletinin resmi bir yayınına göre, "Osmanlı hükumetinin Ermenileri tehcir etmekteki başlıca gayesi, gerilla gruplarına yardım etmelerini engellemek" ve Ermenileri demiryollarından, savaş bölgelerinden ve diğer stratejik mevkilerden uzaklaştırmaktı. "Açıkcası, Osmanlıların aynı ölçüdeki bir diğer amaçları da, Ermeni nüfusu [çeşitli bölgelere yayıp] seyrelterek [devrimci hareketlerden etkilenen] "kritik kitle"yi en aza indirgemekti.[2]" (Sf.251)
Enver Paşa, birçok defa Büyükelçi Morgenthau'ya, (muhtemelen 1908'de Jön Türklerin iktidara el koymalarına atıfta bulunarak) devrim yapmak için yirmi kişinin yeterli olduğunu ve bu sebeple hükumetin bağımsızlığını kazanma niyetinde olan Ermeni cemaatine karşı zor kullanmak zorunda kaldığını anlatmıştır.[3] (Sf.251)
...
Tehcir emrinin alınmasındaki asıl etkenin, Van kentinde çıkan ve Türk kuvvetlerinin 17 Mayıs'ta Rus birliklerine teslim olmasıyla sonuçlanan ayaklanma olduğu söylenmektedir. (Sf.252)
"Ermeni nüfusun yerini toplu halde değiştirme fikri, Van ayaklanmasının ardından doğdu.[4]" (Sf.252)

[1] Talat Paşa, "Posthumous Memoirs of Talat Pasha", s.294.
[2] McCarthy ve McCarthy, Turks and Armenians, s.52.
[3] Roderic H.Davison, Turkey, s.118.
[4] Orel ve Yüce, The Talat Pasha "Telegrams", s.115.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.