15 Ocak 2012 Pazar

III.Selim'in cülus töreni ve portresi

1789 - 1807 yılları arasında saltanatta olan III.Selim, aldığı eğitimler doğrultusunda son derece kültürlü ve bilgili bir şehzade olarak yetişmişti. "İlhami" mahlasıyla yazdığı şiirler ve bestelediği şarkılarla yeteneğini hem döneme, hem de bugünlere ispatlamıştır.  Klasik Türk Müziği'nde Şevkefza, Nevakürdi ve Suzidilara gibi makamları keşfetmiş, dini müzik olarak da ayin ve ilahi türlerinde eserler bestelemiştir. Semai, Peşrev, Saz Semaisi gibi formlarda yüze yakın eserinin olduğu belirtilir. Saltanatın ve dünya heveslerinin geçici olduğunu belirten bir manzumesi şöyledir:

"Cihana gönlünü verme uyup nefs ile şeytana
Emanet eyle halkı ki sana Settar nigehbandır."


(Sakın nefsine ve şeytana uyup dünyanın eğlence ve boş işlerine gönlünü kaptırma. Halkını gözetip kolla ki Settar [Günahları örten] olan Allah da seni gözetip bağışlasın.)

18. yüzyılın sonlarından III.Selim'in saltanatının bitişine kadar olan döneminde son derece aktif olan Rum asıllı ressam Konstantin, Kapıdağ yarımadasının güneyindeki Kyzikos kentinde doğmuştur. Bundan mütevellit Konstantin Kapıdağlı olarak tanınır. Konstantin portre dışında, duvar resimleri, manzara ve dini konularda resimler de yapmıştır. Ressamın en tanınmış eseri yağlıboya olan oturan pozda Sultan III.Selim portresidir. Bu tablonun sol alt köşesinde 1803 tarihi yer alır. Tablo III.Selim tarafından çok beğenilince sanatçıdan I.Osman'dan III.Selim'e kadar saltanatta olan Osmanlı Padişahlarının portrelerinin yapılması istenmiştir. Guvaş tekniğiyle oluşturduğu bu dizi portrelerde Konstantin Kapıdağlı, padişahları daha batılı bir biçimde ayakta, yarım boy ve dörtte üç profilden göstermiştir. Bunların altlarındaki çerçevelerde ise padişahların kazandığı zaferleri, fethettiği yerleri ve yaptırdıkları yapıları gösteren sahneler yer almıştır. Konstantin, III.Selim'den önce tahta çıkan sultanların fiziksel özelliklerini ve giyim tarzlarını gerçeğe uygun bir biçimde portrelerine aktarabilmek için Levni Silsilename'sine başvurmuştur. (Levni, Lale Devri'nin en önemli minyatürcüsüdür.) Bu serideki portreleri şurayı ziyaret ederek görebilirsiniz. En üstteki portrede ise III.Selim'in cülus töreni, yani tahta çıkarken yapılan törenini görebiliyoruz.

Yağız Gönüler

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder