15 Temmuz 2012

Türkçe ezan


Bundan 80 yıl önce bugün 1932 yılı 15 Temmuz’unda ezanın Türkçe okunması kanunlaştı. Hazırlıklara göre; Türkçe ezan bizzat Saadettin Kaynak’ın sesinden dinlenecek ve öğrenilecekti. Birçok yerde minareden okunan Türkçe Ezan’ın, caminin içinde Arapça tekrarlandığı biliniyor. Nihayet aradan 17 yıl geçti ve kanundaki Arapça ezan okuma yasağını kaldıran teklifi de Cumhuriyet Halk partililer iktidarlarının son yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne götürdüler. Bu teklifi kanunlaştırmak ise iktidarı alan Demokrat partililer tarafından gerçekleştirildi; başvekil Adnan Menderes ile Cumhurbaşkanı Celal Bayar arasındaki ilk ciddi tartışmanın da bu nedenle olduğu söylenir. Gene de ezanın Arapçasını dinlemek için tercih edilen bir ses olarak Saadettin Kaynak’ın bantları kullanılmıştır derler. Sultanahmet ve Firuz Ağa camileri arasında mukabeleli olarak gene ezan okunmaya başladı.

Bu değişiklikle Kur’an’ın Arapça okunma yasağı kalkmıştır; yoksa Türkçe okumak yasaklanmış değildir.

İbadetin ulusal dillerde mi yoksa kabul edilen beynelmilel bir dille mi yapılması sorunu her yerde tartışılagelmiştir. Katolik dünyasında ise Papa XXXIII. Giovanni’nin (yani Atatürk devrinde Türkiye’de Vatikan temsilciliği yapan Kardinal Roncalli) reformuyla kiliselerde bazı bilinen duaların artık Latince değil de, her yerin ulusal dilinde yapılması usulüne geçildiğinde; buna dahi itirazlar olmuştur. Halen de Hıristiyan aleminde bu itirazları duymak mümkündür.

İlber Ortaylı
(Milliyet, 15.07.2012)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.