13 Kasım 2013

Abdülmecid Efendi nasıl halife yapıldı?

Hilafet makamı İslâm tarihinde devlet başkanlığı müessesidir ve bu mevki sahibi için halife tabirinin yanında imam, emir, emirü'l mümin gibi kelimeler de kullanılır. Halife, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) dünyevi temsilcisidir. Görevleri cümlesinden olmak üzere dinin hükümlerini uygular,dünya işlerini düzene sokar, Müslümanların her türlü işleriyle meşgul olur.

Halife makamın meşruiyetinin devamı için hakka ve adalete bağlı olmak,meşveretle iş görmek,zulmü önlemek, İslam'ın emir ve kurallarına uygun davranmak ve onları uygulamada birlik ve beraberlikten ayrılmamak durumundadır.

TBMM, 1 Kasım 1922'de Osmanlı Devleti'ne nihayet veren saltanatın kaldırılması kanunu kabul edip hilafeti istisna edince bu makam,siyasi ve askeri güç unsurundan mahrum kalmıştır. Hilâfet, müzakereler sonucunda çıkan kanuna göre sadece dini içerikli bir müessese olarak devam edecek ve halife hiçbir durumda siyasi faaliyete katılmayacaktı.Bu kararın sonucunda son padişah ve aynı zamanda halife olan Altıncı Mehmed Vahidettin, 16-17 Kasım gecesi vatanı terke mecbur kaldı.

Bunun üzerine Ankara hükumeti o zaman veliahd olan Abdülmecid Efendi ile görüştü ve kendisinden  saltanat iddiasında bulunmamak ve hükumet istekleri dışında hareket etmemek kaydıyla  halifelik için bir senet aldı. 19 Kasım 1922'de yapılan oturumda ''hilafet makamını terk eden Sultan Vahidettin'in yerine Abdülmecid Efendi'nin halife seçildiği" ilan edildi.

Abdülmecid Efendi'nin halife olarak  nasıl davranması,nasıl giyinmesi ve konuşması hakkında bir protokol düzenlendi.Bu bağlamda Abdülmecid Efendi sadece ''halife-i müslimin'' unvanını kullanacak, bu unvana başka sıfatlar eklemeyecek ve padişah gibi davranmayacaktı. Abdülmecid Efendi İslâm dünyasına hitap eden bir beyanname hazırlayacak, tasdik edilmek üzere Ankara'ya gönderilecekti. Bu beyannamede, halife seçilmesinden duyduğu hoşnutluğu belirtecek, Sultan Vahidettin'in aleyhine sözler yer alacak ve gerçekleştirdiği son davranışlar tenkit edilecekti. Yeni hükumet ve TBMM'nin bütün İslâm alemi için hayırlı ve faydalı olduğu belirtilecekti. Türk hükumetinin hizmetlerinden takdirle bahsedilecek ve halife siyasi sayılabilecek başka hiçbir beyanda bulunmayacaktı...

Yedikıta Dergisi, 2013 Kasım sayısı, s.21.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.