27 Ağustos 2014

Elif'i Görse Mertek Zannedecek


Galatasaray Lisesi’nden 1939 yılında mezun olanların hazırladığı albümde sağda alttaki çizimkarikatür yer alıyor (904 numaralı Âlim Öğünç’ün eseri). Üst satırda lisenin eski harflerle Ğayın ve Sin harflerinden oluşan amblemi, ardı sıra “Mektebe bu harflerle geldik” yazısı yer alıyor. ‘Âlim’ imzası da sonunda. Fakat bu unsurlar dünyayı, Galatasaray Lisesi’ni, talebeleri geriye doğru çeken, gerileten bir rayın üstünde. Aynı zamanda devri bitmiş bir mekanizma gibi tarihin derinliklerine doğru gidiyor yahut bitmiş bir sahne kapanıyor. Çeken ve iten de bezmiş bir vaziyette.

Alttaki satırda amblem ve yazı yeni harflerle yapılmış, yazılmış. O da benzer bir mekanizmanın üstünde fakat ileriye doğru gidiyor, ilerliyor, çeken ve iten de dimdik ayakta ve güvenli.

Maarif Vekâleti tarafından liseler için hazırlatılıp 1934 yılında yayınlanan Tarih ders kitaplarının Cumhuriyet devrine tahsis edilen 4. cildinde şu ifadelere tesadüf ediyoruz: “Yeni alfabe Latin esası denilen kökten olmakla beraber ne Fransız, ne İngiliz, ne de İtalyan, Alman veya başka bir millet alfabesidir. Bu kendi hususiyetleriyle başlı başına bir Türk alfabesidir ve diğerlerinde uzun zamanların tecrübeleriyle meydana çıktığı halde düzeltilemeyen kusurlardan, hatalardan sakınılarak tertip edildiği için bütün dünya lfabelerinin en mütekâmilidir” (s. 258).

Cemal Nadir’in ‘Hicret’ adlı hemen aşağıdaki karikatürü ise Akşam’da yayınlanmış. Üzerinde 1 Aralık 1928 tarihi ve yeni harflerle imza var. ‘Eski’ harfler Harf İnkılabı’ndan sonra kervan olup yola düzülmüş, gidiyorlar. Tarihin yorgunluğunu ve hırpalanmışlığını üzerlerinde taşımalarına rağmen karikatüristin kaleminde hâlâ güzel, mûnis ve mütecanisler.

Prof. Dr. İsmail Kara
(Derin Tarih, Kasım 2012, sf.84)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.