24 Kasım 2014

Medeniyet, hastalığı mı men‘eder?


Bî pervâ diyebiliriz ki çavdar ekmeği yemeği ve toprak üzerinde yatmağa alışmış bir âdemin karnını doyurmak ve uykusunu uyumakta gördüğü âsâyiş nefis ta‘âmlar yemek ve yaldızlı kâryolalarda yatmağa mel’ûf olanların rahatından az mıdır? Ve bu iki türlü ma‘işet arasında fakirin bir lokma siyâh ekmekle birkaç arşın kara toprağı bulabilmekden dâ’ima emin olduğundan, ganînin ise her dakika elindeki ni‘metten mahrumiyet muhâtarasında bulunduğundan başka bir fark var mıdır? Vücudu ısıtmakta Fransız çukasının ‘âdi ‘abâya ne rüchânı olabilir? Medeniyet insanı milyonlarla altına mâlik edermiş. Altın iştahâyıı mı zenginleştirir, hayâtı mı çoğaltır? Medeniyet mermerden masnû‘ (sanatkârane) saraylar peydâ eylermiş. O kadar metin binâlar ecele mi medhal bırakmaz? Hastalığı mı men‘eder? Medeniyet geceleri sokâkta gâz peydâ edermiş. Allah’ın güneşi zâ’il oldukdan sonra insana göre akrabasının arasına girüb de itilâf-ı â’ileden müstefîd olmak gibi bir lezzeti terk ederek kahve kahve dolaşmakta ne letâfet tasavvur olunabilir? Medeniyet vapurlar, şimendüferler husûle getir[ir]miş. İkâmetine bir kulübe ve maişetine iki dönüm toprak kâfi olan bir â[de]min üç yüz sa‘atlik yerlere gitmeğe ve beş on gün denizler içinde kalmağa ne ihtiyacı olabilir? Medeniyet telgrâfı icâd eylemiş, yanı başındaki odada geçen ahvâli bilmeyen bîçareye göre Amerika’nın vukû‘âtını öğrenmeye çalışmakta ne ma‘nâ vardır? Kezâ kezâ.

Namık Kemal
(İbret, 2 Zilka‘de 1289/ 20 Kânun-ı evvel 1288)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.