21 Şubat 2015

Teoman Duralı: "İnsan, insan olarak kaldığı her anında hürdür."


Hayvanlar davranışlarını seçmiyor. Onu o davranışa sevkeden belirli bir zorunluluğu vardır. Yapmak zorundadır. Bu itkisi canlılığından gelir. İnsandaki itki ise bilim dışıdır, canlılığından gelmemektedir. İnsan kararını kendisi veriyor. Bu kararları almamızı sağlayan gördüğümüz eğitim ve terbiyedir. İnsanların karar almasını sağlayan şey ise ahlaktır.

İnsandaki iradeyi belirleyen istek bilimsel değildir. Nedir? Eğer inanıyorsanız bu Allah’tır. İnanmıyorsanız agnostik dersiniz. Bilimadamları bilmiyoruz, açıklamamız mümkün derler. İradeye yön veren iç güdüme ise niyet diyoruz. Niyetimize yön veren unsurlar toplumdan kazanılır. Toplumdan kazandığımız bu unsurları ise mutlak suretle gerçekleştirmek zorunluluğumuz yok. Bu niyeti inşa eden unsurlara ise inanç diyoruz. Dünyaya gelirken boş bir kâğıt gibi geliyoruz. Toplumdan bu unsurları kazanıyoruz. Bu unsurlar hayatımız belirleyen unsurlardır. Saygı, saygısızlık, küsmek, barışmak, gülmek, ağlamak gibi ne varsa hepsi inanç çerçevesi içinde yer almaktadır. İnanç çerçevesi olmadan yaşayamayız. Bu inanç çerçevesine hayat diyoruz. Hayat insana mahsustur. Kedinin, köpeğin hayatı yoktur, yaşamı vardır. Yaşamın üstünde inşa edilen alana hayat diyoruz. Hayatı sürerken bizi yönlendiren şey niyet ve iradedir. Niyet zorunlu değildir, seçme durumumuz vardır. Bu anlamda özü itibariyle insan hürdür. İnsan, insan olarak kaldığı her anında hürdür. İnsan olarak kalmaya ise bilinçlilik diyoruz.

Prof. Dr. Teoman Duralı

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.