20 Eylül 2016 Salı

Afrikalıyı aşağılayan oryantalist Batılılar


Beyaz adam denilen Batının etnik üstünlüğünü ima eden bakış açısı Afrikalıyı ilkellik, vahşilik, medeniyet yoksunluğu algısını pekiştirmek üzere kurgulanmıştır. Afrikalı derisinin rengi, kültürü ve dini, hayat tarzı ile Avrupa uygarlığının üstünlüğü efsanesini kanıtlamaya çalıştığı kendisinin ötekisi idi. Bir tür insanlığın ötekisi insanlık... Avrupalı Afrikalıya bakarak, Afrikalı önyargısını her fırsatta pekiştirerek kendi üstünlük algısını inşa etmeyi sürdürdü bugüne dek...

Avrupalıların üstünlük iddiaları uygarlık dedikleri teknolojik ve askeri güçlerden daha çok doğrudan ırkçı bir yaklaşımdan beslenir.

Hac vesilesiyle bir araya gelen Müslümanların bu anlamda hiç bir ötekisinin olmaması, etnik temelli bir ayrıştırmaya ne kültürlerinde ne zihinlerinde yer vermemeleri Batılıların kavramakta zorlandığı bir durumdur. Haccın en önemli rükünlerinden birini siyahi bir kadına referans bile bu ümmetin farkını gösterir.

...

Afrikalıyı aşağılayan oryantalist Batılılar Afrika görüntüleri pazarlayarak dört koldan bu algıyı yaygınlaştırmayı başarmıştır. Söz gelimi en eski coğrafya, kültür hatta antropoloji dergisi 'National Geographic'te kullanılan Afrika'ya dair fotoğrafların seçimi hatta kadrajında bile ne kadar ideolojik davranıldığını semiolojik çözümleme yapabilenler hemen anlar. Sadece Afrikalılar için söz konusu değil bu bakış açısı elbette ama en çok ve en yoğun biçimde bu kıtada kendini ele verir.

Aslında Batı merkezli dünya tarihi okumasını Afrika'ya uygulandığında bu kıtanın ne büyük haksızlığa, uygarlık yalanına kurban edildiği ortaya çıkar. Sözgelimi bugünkü Mali bir dönem dünya ticaretinin en önemli merkezlerinden biriydi. Mali'den Tanca'ya uzanan 'Altın Yolu' en az 'İpek Yolu' kadar dünya ticaretinde merkezi öneme sahipti. İslam tarihi açısından da Afrika'nın önemi, özellikle sömürgecilik karşıtı mücadeledeki yeri her zaman hatırda tutulması gerekir. Söz gelimi Sokoto Hilafeti'nin en önemli ismi Osman Don Fodyo'nun sömürgecilere karşı verdiği mücadele Avrupalıların yansıttığının aksine ilkellerin uygarlığa karşı direnişi değil bir medeniyetin kendini savunmasıdır.

Müslümanların Afrikalılara karşı fert düzeyinde bir Batılı gibi ırkçı bakışları olmasa da Afrika ve İslam ilişkisine dair bakış açılarını gözden geçirmeleri, Batı merkezli medeniyet okumasından kurtulmaları gerekir.

Akif Emre
(Yenişafak, 20.09.2016)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Okuyucu Şartları

Blogda yayınlanmak üzere çeşitli gazete, dergi ve kitaplardan alınan yazılarda kaynak, tarih ve yazar bilgisi belirtilmiştir. Bu konuda blog ve blog yazarları hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz.